dinsdag 15 januari 2013

Over 'ONTWIKKELINGSHULP!' (Jaja, blogberichten mogen wel eens wat serieuzer zijn, niet?)


Via mijn huisgenootje Hanne kan ik nu elke dag de standaard lezen… Best verrassend entertainend (als er weer één of ander BV schandaal aan het licht komt), best interessant (als er een wereldtop is gepasseerd),maar ook best wel vaak teleurstellend (als Mr De Wever weer eens één van zijn kortzichtige rechtse ideeën in de media gooit) of beschamend (als er weer eens een discriminerend schandaal aan het licht komt tegen buitenlanders of waarom ook niet tegen Walen)…. We moesten ons schamen lieve belgjes!!!
Om dit laatste te beseffen moet je niet perse in een land te wonen met meer dan 65 etnische groepen of talen….maar het helpt wel om de absurditeit van het Belgische volkje te beseffen. Wat kunnen we toch kortzichtig zijn en hard! Niet alleen ‘wij’, maar de hele mensheid. De vele artikels over mensonwaardige omstandigheden of mensenrechtenschendingen doet mijn bloed telkens weer opborrelen van woede! ‘Waarom kan dit, anno 2013, nog altijd gebeuren???’, ‘Waarom doet niemand hier iets aan??’…. en dan natuurlijk de vraag van één miljoen euro… ‘Kan ik hier iets aan doen??’ WANT JA, ik werk dan toch in de ‘ONTWIKKELINGSHULP’!
Een vraag die ik me wel vaker stel hier in Benin. Welke bijdragen kan ik leveren? Wat is de taak van ontwikkelingsorganisaties?? ‘Hulp bieden om een land te helpen ontwikkelen’ zegt men wel vaker,…maar wat, wie, waar en hoe blijft men echter vaak vaag over. Ieder met zijn eigen visie en missie doet wat volgens hen het beste lijkt, met natuurlijk onderling overleg met het partnerland. Maar voel ik daar geen bodem van hypocrisie onder?? Een Europa die er alles aan doet om zijn eigen agricultuur sector af te schermen ten koste van de vele lokale Afrikaanse markten, stuurt gelijker tijd ‘ontwikkelingshulp’ organisaties om de sector te ‘stimuleren’…. Zeg ik hiermee dat we moeten stoppen met ontwikkelingshulp (dat velen onder ons wel eens kunnen fluisteren)??? ZEKER NIET! Maar laten we die ‘eerlijke handel’ ook vooral niet vergeten. Afrika behandelen als een gelijkwaardige partner zou ook al een goed begin zijn…. Rekening houdend met hun ongelijke kansen en middelen. Voor mij is één ding duidelijk, zolang de westerse landen blijven profiteren van de ongelijke machtsverhoudingen tijdens economische onderhandelingen,…. Moeten ze ook bereid zijn om fondsen te voorzien om economische ontwikkeling te stimuleren (ook al besef ik maar al te goed dat dit slechts een kleine aalmoes is en hier ook negatieve neveneffecten door kunnen ontstaan)
Na 19 maanden vertoeven in verschillende ontwikkelingslanden is de kern van het ontwikkelingsprobleem nog altijd niet duidelijk voor mij. Het is dan ook zo’n complexe zaak! Vanuit een westerse achtergrond/denkwijze is het bijna niet te begrijpen (ook al willen we vaak geloven dat we het wel begrijpen). Mijn opleiding in de toegepaste economie aan KUL krijgt van mij een zwaar onvoldoende voor het verklaren van globale problemen zoals armoede. Mijn opleiding in ‘ontwikkelingsproblemen’ doet het echter iets beter, maar ging toch iets te vaak rap door de bocht. Mijn meest recente opleiding in micro-kredieten sluit het beste aan bij de kernvraag van ontwikkeling. Men beseft daar ten minste dat men eerst de economische handelingen van micro-ondernemers in ontwikkelingslanden moet begrijpen (hun motieven, moeilijkheden, krachten, inkomens en uitgaven patroon,…) voor een uitspraak te doen of laat staan een westers model op hun los te laten (zoals vele economen aan de KUL wel eens proberen te doen).
Onderschat echter het Afrikaans sociaal model niet!!! Ook al ben ik vaak geneigd om direct de zwakheden van het model op te sommen,….moeten we toch ook herkennen dat er erg veel sterktes zijn aan het model. Zij houden zich namelijk niet bezig met de vraag ‘of er wel nog een pensioen zal zijn als wij zelf oud zijn’? Neen, het zijn de kinderen die voor de ouders later zorgen…. Zoals zij zelf hebben gedaan voor hun ouders. Ze hebben dan wel geen goede financiële instellingen, pensioen sparen, kredietmogelijkheden of een ziekenfond,… hun sociaal netwerk helpt hen zoveel mogelijk bij nodige problemen…. Best een mooie houding, toch?? Of zien wij direct de overdreven sociale druk op andermans schouders, de tekortkomingen in het systeem voor de vele verstotenen of bijvoorbeeld mensen met een handicap , de financiële stress bij het opstarten van een zaak of het verlies van eigen (iets meer egocentrische) mogelijkheden of doelen, …. Ja, hier heb je het weer, we kunnen ons westers kader toch moeilijk afzetten he, vind je niet? Maar dit moet natuurlijk niet altijd. Persoonlijk probeer ik een gulden middenweg te vinden…Ik probeer mezelf met al mijn westerse idealen niet te verloochenen…  maar probeer er toch een goede dikke Afrikaanse lekkere saus overheen te gooien. Niet altijd gemakkelijk,….maar ‘wie zijn best doet zal het leren’,…he Samson!
Fafa (mijn project waarvoor ik werk) ondersteunt de agricultuur sector in Atacora-Donga. Twee communes waar agricultuur prominent aanwezig is….en zodus vele mensen afhankelijk van zijn. Door onder meer  de lokale overheidsorganisaties te ondersteunen probeert Fafa het netwerk te versterken en boeren een stem te geven en te helpen bij structurele problemen (waar ze vaak geen financiële middelen voor hebben om het op te lossen). De vraag blijft echter…. WIE helpen we?? De echte armen die moeten ondersteund worden om genoeg eten te vinden of de kleine ondernemer die moet worden ondersteund om de sector te versterken (meer werknemers, meer productie, hogere kwaliteit, beter concurreren,…).Wij mikken op beide, met het oog op een lange termijnvisie….ook al blijkt dit bij een vijf-jaren project echt niet gemakkelijk te zijn. …Allemaal mooie taal, en eerlijk waar, ik geloof plechtig in de goede zaak….maar dan kom je die ene ‘verstotene’ tegen… waar de gelukswijzer dan juist naar de foute kant wijst ….en dan besef je ineens…. hoe klein we werkelijk zijn. Een moeder met een ziek kind, een jongeman met cataract, een moto-chauffeur met een kapotte brommer, een jonge sympathieke jongen met grote ambities om te gaan studeren, een Afrikaans tennis kampioen (dochtertje van mijn tennisleraar) zonder goed veld om te oefenen of geld om naar tornooien te gaan, mislukte rijstoogst en 10 kinderen om te voeden en naar school te sturen, werk onbekwaam, geesteszieken,…. Allen met hun eigen verhaal en eigen problemen die met een kleine financiële bijdrage op te lossen zijn. Maar je kunt niet iedereen helpen, toch ??? L

Geen opmerkingen:

Een reactie posten