Via mijn
huisgenootje Hanne kan ik nu elke dag de standaard lezen… Best verrassend
entertainend (als er weer één of ander BV schandaal aan het licht komt), best
interessant (als er een wereldtop is gepasseerd),maar ook best wel vaak
teleurstellend (als Mr De Wever weer eens één van zijn kortzichtige rechtse
ideeën in de media gooit) of beschamend (als er weer eens een discriminerend
schandaal aan het licht komt tegen buitenlanders of waarom ook niet tegen
Walen)…. We moesten ons schamen lieve belgjes!!!
Om dit
laatste te beseffen moet je niet perse in een land te wonen met meer dan 65
etnische groepen of talen….maar het helpt wel om de absurditeit van het
Belgische volkje te beseffen. Wat kunnen we toch kortzichtig zijn en hard! Niet
alleen ‘wij’, maar de hele mensheid. De vele artikels over mensonwaardige
omstandigheden of mensenrechtenschendingen doet mijn bloed telkens weer
opborrelen van woede! ‘Waarom kan dit, anno 2013, nog altijd gebeuren???’, ‘Waarom
doet niemand hier iets aan??’…. en dan natuurlijk de vraag van één miljoen
euro… ‘Kan ik hier iets aan doen??’ WANT JA, ik werk dan toch in de
‘ONTWIKKELINGSHULP’!
Een vraag
die ik me wel vaker stel hier in Benin. Welke bijdragen kan ik leveren? Wat is
de taak van ontwikkelingsorganisaties?? ‘Hulp bieden om een land te helpen
ontwikkelen’ zegt men wel vaker,…maar wat, wie, waar en hoe blijft men echter
vaak vaag over. Ieder met zijn eigen visie en missie doet wat volgens hen het
beste lijkt, met natuurlijk onderling overleg met het partnerland. Maar voel ik
daar geen bodem van hypocrisie onder?? Een Europa die er alles aan doet om zijn
eigen agricultuur sector af te schermen ten koste van de vele lokale Afrikaanse
markten, stuurt gelijker tijd ‘ontwikkelingshulp’ organisaties om de sector te
‘stimuleren’…. Zeg ik hiermee dat we moeten stoppen met ontwikkelingshulp (dat
velen onder ons wel eens kunnen fluisteren)??? ZEKER NIET! Maar laten we die
‘eerlijke handel’ ook vooral niet vergeten. Afrika behandelen als een
gelijkwaardige partner zou ook al een goed begin zijn…. Rekening houdend met hun
ongelijke kansen en middelen. Voor mij is één ding duidelijk, zolang de westerse
landen blijven profiteren van de ongelijke machtsverhoudingen tijdens
economische onderhandelingen,…. Moeten ze ook bereid zijn om fondsen te
voorzien om economische ontwikkeling te stimuleren (ook al besef ik maar al te
goed dat dit slechts een kleine aalmoes is en hier ook negatieve neveneffecten
door kunnen ontstaan)
Na 19
maanden vertoeven in verschillende ontwikkelingslanden is de kern van het
ontwikkelingsprobleem nog altijd niet duidelijk voor mij. Het is dan ook zo’n
complexe zaak! Vanuit een westerse achtergrond/denkwijze is het bijna niet te
begrijpen (ook al willen we vaak geloven dat we het wel begrijpen). Mijn
opleiding in de toegepaste economie aan KUL krijgt van mij een zwaar
onvoldoende voor het verklaren van globale problemen zoals armoede. Mijn
opleiding in ‘ontwikkelingsproblemen’ doet het echter iets beter, maar ging toch
iets te vaak rap door de bocht. Mijn meest recente opleiding in micro-kredieten
sluit het beste aan bij de kernvraag van ontwikkeling. Men beseft daar ten
minste dat men eerst de economische handelingen van micro-ondernemers in
ontwikkelingslanden moet begrijpen (hun motieven, moeilijkheden, krachten,
inkomens en uitgaven patroon,…) voor een uitspraak te doen of laat staan een
westers model op hun los te laten (zoals vele economen aan de KUL wel eens
proberen te doen).
Onderschat
echter het Afrikaans sociaal model niet!!! Ook al ben ik vaak geneigd om direct
de zwakheden van het model op te sommen,….moeten we toch ook herkennen dat er
erg veel sterktes zijn aan het model. Zij houden zich namelijk niet bezig met
de vraag ‘of er wel nog een pensioen zal zijn als wij zelf oud zijn’? Neen, het
zijn de kinderen die voor de ouders later zorgen…. Zoals zij zelf hebben gedaan
voor hun ouders. Ze hebben dan wel geen goede financiële instellingen, pensioen
sparen, kredietmogelijkheden of een ziekenfond,… hun sociaal netwerk helpt hen
zoveel mogelijk bij nodige problemen…. Best een mooie houding, toch?? Of zien
wij direct de overdreven sociale druk op andermans schouders, de tekortkomingen
in het systeem voor de vele verstotenen of bijvoorbeeld mensen met een handicap
, de financiële stress bij het opstarten van een zaak of het verlies van eigen
(iets meer egocentrische) mogelijkheden of doelen, …. Ja, hier heb je het weer,
we kunnen ons westers kader toch moeilijk afzetten he, vind je niet? Maar dit
moet natuurlijk niet altijd. Persoonlijk probeer ik een gulden middenweg te
vinden…Ik probeer mezelf met al mijn westerse idealen niet te verloochenen… maar probeer er toch een goede dikke
Afrikaanse lekkere saus overheen te gooien. Niet altijd gemakkelijk,….maar ‘wie
zijn best doet zal het leren’,…he Samson!
Fafa (mijn
project waarvoor ik werk) ondersteunt de agricultuur sector in Atacora-Donga.
Twee communes waar agricultuur prominent aanwezig is….en zodus vele mensen
afhankelijk van zijn. Door onder meer de
lokale overheidsorganisaties te ondersteunen probeert Fafa het netwerk te
versterken en boeren een stem te geven en te helpen bij structurele problemen
(waar ze vaak geen financiële middelen voor hebben om het op te lossen). De
vraag blijft echter…. WIE helpen we?? De echte armen die moeten ondersteund
worden om genoeg eten te vinden of de kleine ondernemer die moet worden
ondersteund om de sector te versterken (meer werknemers, meer productie, hogere
kwaliteit, beter concurreren,…).Wij mikken op beide, met het oog op een lange
termijnvisie….ook al blijkt dit bij een vijf-jaren project echt niet
gemakkelijk te zijn. …Allemaal mooie taal, en eerlijk waar, ik geloof plechtig
in de goede zaak….maar dan kom je die ene ‘verstotene’ tegen… waar de gelukswijzer
dan juist naar de foute kant wijst ….en dan besef je ineens…. hoe klein we werkelijk
zijn. Een moeder met een ziek kind, een jongeman met cataract, een
moto-chauffeur met een kapotte brommer, een jonge sympathieke jongen met grote
ambities om te gaan studeren, een Afrikaans tennis kampioen (dochtertje van
mijn tennisleraar) zonder goed veld om te oefenen of geld om naar tornooien te
gaan, mislukte rijstoogst en 10 kinderen om te voeden en naar school te sturen,
werk onbekwaam, geesteszieken,…. Allen met hun eigen verhaal en eigen problemen
die met een kleine financiële bijdrage op te lossen zijn. Maar je kunt niet
iedereen helpen, toch ??? L
Geen opmerkingen:
Een reactie posten